Chính quyền tỉnh Trà Vinh vừa ra quyết định xử phạt hành chính lần thứ hai đối với anh Thach Khuong — một thanh niên Khmer Krom tích cực đấu tranh bảo vệ quyền lợi và bản sắc văn hóa của cộng đồng mình — chỉ vì anh dám đứng ra kêu gọi quyên góp tiền xây dựng nhà hội họp Phật giáo (sala chhan) mà chính quyền địa phương đã ra lệnh đình chỉ thi công.
Bị phạt vì đăng clip đi vận động xây chùa lên mạng xã hội
Ngày 24/1 vừa qua, anh Thach Khuong cùng khoảng 20 nhà sư và người dân từ 5 huyện thuộc tỉnh Trà Vinh đã đến tỉnh Sóc Trăng để vận động quyên góp kinh phí xây dựng nhà hội họp Phật giáo. Anh đăng tải hành trình này lên mạng xã hội và lập tức bị chính quyền quy kết tội “phát tán thông tin sai sự thật”. Đến ngày 29/1, anh Thach Khuong nói với Đài Á Châu Tự Do (RFA): “Họ không muốn chúng tôi gìn giữ văn hóa của mình. Họ muốn xóa bỏ nó đi, trong khi phía họ thì muốn xây cái gì thì xây, còn được nhà nước rót ngân sách.”
Công trình xây gần xong 80% vẫn bị “tuýt còi”
Đáng chú ý, nhà hội họp Phật giáo tại tỉnh Sóc Trăng mà cộng đồng Khmer Krom đang xây dựng đã hoàn thành khoảng 80% nhưng vẫn bị chính quyền địa phương ra lệnh dừng lại. Đây không chỉ là nơi thực hành tín ngưỡng mà còn là nơi dạy chữ Khmer cho trẻ em ở các vùng nông thôn hẻo lánh — nơi mà việc di chuyển đến chùa hay trường học ở xa là điều vô cùng khó khăn. Trước đó vào tháng 7/2024, Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom và đại diện tăng đoàn Khmer Krom đã chính thức đề nghị Việt Nam cho phép hoàn thành công trình này, nhưng không nhận được phản hồi tích cực.
Đây là lần thứ hai bị phạt — lần đầu mất 300 USD vì “vi phạm luật an ninh mạng”
Đây không phải lần đầu tiên anh Thach Khuong bị nhà chức trách nhắm vào. Năm 2020, anh đã bị phạt 300 USD với lý do vi phạm Luật An ninh mạng của Việt Nam khi dùng mạng xã hội để bày tỏ quan điểm. Lần này, chính quyền vẫn chưa thông báo mức phạt cụ thể nhưng đã ra quyết định xử lý. Ngoài việc vận động xây chùa, một nguyên nhân khác khiến anh bị “ghét” là do anh công khai yêu cầu chính quyền tỉnh Trà Vinh xây lại cổng chào truyền thống Khmer đã bị phá dỡ cách đây 7 năm với lý do mở rộng đường — một lời hứa đến nay vẫn chưa được thực hiện.
Liên đoàn Khmer Krom tuyên bố đưa vụ việc lên Liên Hợp Quốc
Trước tình trạng đàn áp ngày càng leo thang, Thượng tọa Sưng Yingrattana, Trưởng ban Thông tin của Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom, lên tiếng mạnh mẽ: “Liên đoàn kêu gọi chính quyền Việt Nam ngay lập tức chấm dứt việc đe dọa, sách nhiễu thanh niên và người dân Khmer Krom. Chúng tôi sẽ đệ đơn lên Liên Hợp Quốc để can thiệp và gây sức ép lên chính phủ Việt Nam vì những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng này.”
Hơn 460 ngôi chùa vẫn đứng vững — nhưng đến bao giờ?
Bất chấp mọi sức ép, tính đến năm 2022, cộng đồng Khmer Krom vẫn duy trì được hơn 460 ngôi chùa với hơn 8.500 tăng sĩ. Ngôi chùa Sampov Reangsey tại Trà Vinh đã có lịch sử tồn tại 1.648 năm. Đại diện tăng đoàn Khmer Krom từng cảnh báo: mất chùa là mất đất, mất văn hóa, mất cả tộc người. Trong khi đó, báo cáo thường niên năm 2021 của Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) xác nhận chính phủ Việt Nam vẫn đang tích cực hạn chế tự do tôn giáo, bao gồm các hành vi gây thương tích thể chất, trừng phạt và bỏ tù tín đồ. Người Khmer Krom đã mất đất đai của mình suốt 72 năm qua — và cuộc đấu tranh vẫn chưa có hồi kết.
Leave a Reply