Ngày 23/12/2021, ông Prak Seryvuth — Chủ tịch điều hành Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom (KKF) — đã gửi thông điệp chào năm mới 2022, trong đó không chỉ chúc mừng mà còn thẳng thắn vạch trần những gì ông gọi là sự đàn áp có hệ thống của chính quyền Việt Nam đối với cộng đồng người Khmer Krom ngay trên vùng đất Kampuchea Krom (Nam Bộ).
Bị bắt vì… đọc tài liệu Liên Hợp Quốc
Điều gây chấn động nhất trong thông điệp của ông Prak Seryvuth là trường hợp ông Duong Khai — một người Khmer Krom bị bắt giam chỉ vì phát tán các tài liệu chính thức của Liên Hợp Quốc, trong đó có Tuyên ngôn LHQ về Quyền của người bản địa (UNDRIP) và Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR). Ngoài ra, các trường hợp bắt giữ của ông Huynh Van Dep, Tien Dam, Tien Nam và Thach Rine cũng được KKF công bố trước cộng đồng quốc tế nhằm gây áp lực buộc Việt Nam phải giải trình.
Một năm 2021 đầy sóng gió — KKF vẫn không ngừng đấu tranh
Dù đại dịch COVID-19 khiến mọi hoạt động vận động trực tiếp gần như tê liệt, KKF vẫn duy trì hàng loạt hoạt động online để đưa tiếng nói của người Khmer Krom lên các diễn đàn quốc tế cao nhất. Cụ thể, tổ chức này đã thực hiện:
- Gửi báo cáo lên cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (UPR) của LHQ về tình trạng vi phạm nhân quyền đối với người Khmer Krom tại Việt Nam.
- Gửi báo cáo lên Cơ chế Chuyên gia về Quyền của người bản địa (EMRIP) về quyền tự quyết của người Khmer Krom.
- Gửi báo cáo lên Báo cáo viên đặc biệt của LHQ về Tự do tôn giáo và tín ngưỡng, tố cáo việc Việt Nam xâm phạm quyền tự do tôn giáo của người Khmer Krom.
- Phối hợp với Tổ chức Các dân tộc và Nhân dân không có đại diện (UNPO) gửi báo cáo chi tiết đến các thủ tục đặc biệt của LHQ.
- Cử cố vấn cấp cao Tiến sĩ Joshua Cooper tham dự Hội nghị Khí hậu LHQ (COP26) tại Glasgow, Scotland.
- Gặp gỡ trực tuyến với Bộ Ngoại giao Mỹ và Bộ Ngoại giao Úc trước khi các nước này tiến hành đối thoại nhân quyền với Việt Nam.
- Tham gia Đối thoại Xã hội dân sự EU-Việt Nam về Hiệp định thương mại EU-Việt Nam (EVFTA).
Lần đầu tiên: Thanh niên Khmer Krom trực tiếp lên tiếng tại LHQ
Một dấu mốc lịch sử được ông Prak Seryvuth nhấn mạnh: đây là lần đầu tiên các thanh niên Khmer Krom — từ ngay trong vùng đất Kampuchea Krom và từ Bangkok, Thái Lan — trực tiếp tham gia với tư cách diễn giả tại Phiên họp thường trực của LHQ về các vấn đề bản địa (UNPFII), lên tiếng đòi quyền con người và phản đối chính sách của chính quyền Việt Nam đối với cộng đồng họ.
Thanh niên Khmer Krom: In áo, chụp tài liệu LHQ và bị truy bức
Bất chấp áp lực và đàn áp, các thanh niên Khmer Krom tại Nam Bộ vẫn âm thầm sao chép tài liệu LHQ, in áo phông kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 và các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) có gắn dòng chữ “Khmer Krom”. Hành động nhỏ bé này cũng đủ để họ bị chính quyền sách nhiễu — minh chứng cho thấy ngay cả quyền tiếp cận thông tin nhân quyền cơ bản nhất cũng bị tước đoạt.
Cam kết năm 2022: Không im lặng
Kết thúc thông điệp, ông Prak Seryvuth khẳng định: dù thế giới còn tiếp tục đối mặt với hậu quả của đại dịch, KKF sẽ không dừng bước trong hành trình đòi công lý cho người Khmer Krom — cộng đồng mà ông mô tả là đã bị “bịt miệng quá lâu” bởi chính quyền thuộc địa Việt Nam trên vùng đất Kampuchea Krom.
Leave a Reply