Vụ tranh chấp đất đai kéo dài gần 3 năm tại tỉnh Kiên Giang vẫn chưa có hồi kết — và những người nông dân Khmer Krom đang ngày càng trở nên tuyệt vọng hơn bao giờ hết.
Hàng chục cảnh sát vũ trang chặn nông dân ngay trên đồng ruộng của mình
Ngày 9/1/2022, hơn 50 người dân Khmer Krom đến từ ba ấp Pô Prắk, Cát và Cồn Ngêang thuộc xã Phú Mỹ, huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang đã cùng nhau kéo ra đồng để gieo cấy vụ lúa mùa khô. Đây là những thửa ruộng mà cha ông họ đã canh tác suốt gần 50 năm, nằm trong khu vực đồng cỏ bàng và vùng bảo tồn sếu đầu đỏ.
Thế nhưng, họ không thể đặt chân xuống ruộng. Hàng chục lực lượng chức năng được huy động phong tỏa các tuyến đường dẫn vào đồng, đe dọa bắt giam bất kỳ ai cố tình tiến vào — với lý do chính quyền đưa ra là toàn bộ diện tích đất này thuộc sở hữu nhà nước.
Đến ngày 10/1, tình hình không thay đổi. Người dân xác nhận lực lượng chức năng vẫn tiếp tục hiện diện, ngăn cản họ canh tác trên chính mảnh đất mà nhiều thế hệ trong gia đình đã sinh sống và làm lụng. Đại diện người dân — xin giấu tên vì lo ngại cho sự an toàn của bản thân — cho biết cảnh sát còn đến tận nhà theo dõi, giám sát để dập tắt mọi ý định khiếu kiện hay phản ánh ra bên ngoài.
Gần 3.000 hecta đất canh tác từ năm 1973 — không một tờ giấy chứng nhận
Theo lời kể của các nông dân, cộng đồng Khmer Krom tại đây đã khai hoang và canh tác trên diện tích hơn 3.000 hecta từ năm 1973. Tuy nhiên, đến nay chính quyền chưa cấp bất kỳ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nào cho họ. Từ năm 1982, người dân đã bỏ công sức khai phá, cải tạo đồng ruộng và canh tác liên tục cho đến năm 2000 thì gặp liên tiếp 3 năm lũ lụt buộc phải tạm dừng.
Đến năm 2003, Ủy ban nhân dân xã Phú Mỹ vận động người dân trồng cói trong 4 năm với cam kết thu mua. Người dân đồng ý — nhưng khi thu hoạch, cói bị doanh nghiệp ép giá thấp, tiền thanh toán bị kéo dài hết tháng này sang tháng khác, chỉ nhận được những tờ biên nhận vô nghĩa.
Bị lừa ký giấy tờ, đất bị cho doanh nghiệp thuê — người dân không hay biết
Một nông dân từ ấp Cát tiết lộ thêm: vào khoảng tháng 5/2020, sau khi lực lượng gồm hơn 100 cảnh sát và quân nhân có vũ trang đàn áp người dân biểu tình đòi đất, chính quyền tổ chức một cuộc họp tại trụ sở xã Phú Mỹ với danh nghĩa “giải quyết tranh chấp”. Người dân đến với hy vọng nhận được giấy tờ đất hợp pháp — nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại.
Lợi dụng việc nhiều người không biết chữ và thiếu hiểu biết pháp lý, chính quyền bị cáo buộc đã làm giả hồ sơ, chuyển đất của người dân cho doanh nghiệp trồng cói thuê, đồng thời áp đặt danh nghĩa “vùng bảo tồn sếu đầu đỏ” lên toàn bộ khu vực để hợp thức hóa việc chiếm dụng. Người dân còn bị đe dọa sẽ bị truy tố hình sự nếu tiếp tục phản đối.
Ba nông dân bị tù, 23 người bị phạt tiền — vì dám đòi lại đất của mình
Năm 2021, vụ việc leo thang nghiêm trọng. Ít nhất 3 vụ tranh chấp đất đai tại Kiên Giang đã xảy ra, ảnh hưởng đến hơn 1.000 người thuộc gần 200 hộ gia đình Khmer Krom. Tòa án tỉnh Kiên Giang đã tuyên phạt tù ba nông dân:
- Ông Huỳnh Văn Đẹp: 2 năm tù, bắt giam từ ngày 8/6/2021
- Ông Tiến Đàm: 2 năm tù, bắt giam từ ngày 9/12/2021
- Ông Tiến Nam: 9 tháng tù, bắt giam từ ngày 9/12/2021
- Bà Thị Phích, 71 tuổi: 1 năm tù nhưng tạm hoãn thi hành án
Ngoài ra, 23 người dân Khmer Krom khác bị xử phạt hành chính từ 3 đến 4 triệu đồng mỗi người (tương đương 150–200 USD). Gần 3 năm trôi qua, những người nông dân này vẫn không có đất để canh tác, không có giấy tờ pháp lý, và tiếng kêu oan của họ vẫn bị bịt miệng trước cộng đồng quốc tế.
Leave a Reply