Tròn 15 năm đã trôi qua kể từ ngày 19/1/2007 — ngày mà hơn 40 tu sĩ Phật giáo Khmer Krom đồng loạt xuống đường trong một cuộc biểu tình ôn hòa chưa từng có, thẳng tiến đến trước trụ sở công an huyện Cầu Ngang (tỉnh Trà Vinh), đòi trả tự do cho một vị sư đang bị giam cầm.
41 Tu Sĩ Đối Mặt Với Chính Quyền
Theo lời kể của Thượng tọa Thạch Chăn Đara — một trong những tu sĩ trực tiếp tham gia cuộc biểu tình năm đó — 41 vị sư trẻ Khmer Krom từ các tỉnh Trà Vinh, Bạc Liêu, Cà Mau, Vĩnh Long, Sóc Trăng và Cần Thơ đang theo học tại Trường Trung cấp Phật học (lớp Pali sơ cấp) thuộc chùa Kompong Chrây (Cầu Ngang) đã cùng nhau đứng lên. Họ kéo đến trước cổng công an huyện để yêu cầu chính quyền địa phương trả tự do cho Đại đức Thạch Thon — vị sư bị bắt với cáo buộc mang theo tài liệu của Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom.
Hàng Chục Sư Sãi Bị Bắt Sau Biểu Tình
Hậu quả của cuộc biểu tình ôn hòa này không nhỏ. Không dưới 10 tu sĩ Khmer Krom đã bị chính quyền tỉnh Trà Vinh bắt giữ ngay sau đó, với cáo buộc chính thức là “gây rối trật tự công cộng”. Đây là một trong những đợt đàn áp hiếm hoi nhắm trực tiếp vào tầng lớp tu sĩ Phật giáo Nam tông Khmer tại vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Ý Nghĩa Lịch Sử Của Ngày 19/1
Thượng tọa Thạch Chăn Đara nhấn mạnh rằng sự kiện 19/1/2007 là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của người Khmer Krom trong thế kỷ 21, tiếp nối truyền thống đấu tranh bất bạo động của các bậc tiền bối như Hòa thượng Sơn Vọng, Hòa thượng Kim Sang, Hòa thượng Kim Tốc Chơng và nhiều vị sư yêu nước khác — những người đã từng xuống đường, biểu tình, thậm chí hy sinh tính mạng để bảo vệ chùa chiền, Phật giáo, văn hóa, ngôn ngữ và bản sắc dân tộc Khmer trên vùng đất Kampuchea Krom.
Quyền Học Tiếng Mẹ Đẻ Bị Hạn Chế
Một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến làn sóng phản kháng là việc chính quyền Việt Nam bị cho là áp đặt nhiều hạn chế đối với cộng đồng Khmer Krom trong việc mở trường và dạy chữ Khmer ngay trên quê hương của họ. Nhiều tên địa danh gốc Khmer cũng bị đổi sang tiếng Việt, khiến người dân bản địa cảm thấy bản sắc văn hóa của mình đang dần bị xóa nhòa.
Tiếng Vọng Sau 15 Năm
Nhìn lại 15 năm sau sự kiện lịch sử đó, cộng đồng Khmer Krom trong và ngoài nước vẫn tiếp tục lên tiếng đòi quyền tự do tôn giáo, quyền được học tiếng mẹ đẻ và quyền được công nhận là cộng đồng bản địa trên vùng đất tổ tiên. Ngày 19/1 đã trở thành một mốc ký ức không thể xóa nhòa trong lịch sử đấu tranh của người Khmer Krom tại vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Leave a Reply