Sáng sớm ngày 28/11/2022, một chiếc xe chở các nhà sư Khmer Krom thuộc chùa Mangal Bouri (Trà Nóc – Sek) đang trên đường đi khất thực bỗng dưng bị cảnh sát giao thông tỉnh Vĩnh Long chặn lại giữa đường. Vụ việc tưởng chừng nhỏ nhặt này lại kéo theo cả một câu chuyện dài về sự chèn ép có hệ thống đối với cộng đồng Phật giáo Khmer Krom tại vùng đất này.
Chặn xe sư sãi — Giọt nước tràn ly
Theo nguồn tin từ Đài Phát thanh Kampuchea Krom và báo Prey Nokor, vụ chặn xe xảy ra ngay sau khi các nhà sư từ hai ngôi chùa — chùa Salavantea Udyan (Prey Chhuk) và chùa Mangal Bouri (Trà Nóc – Sek) thuộc tỉnh Vĩnh Long — cùng nhau chung tay xây dựng một sala (nhà hội chúng) tại phum Kanreng, xã Kampong, huyện Prasat Thmei, tỉnh Vĩnh Long. Đây không phải lần đầu hai ngôi chùa này bị nhà cầm quyền địa phương “để ý”.
Gần 100 hộ dân xin phép xây chùa — Bị phớt lờ rồi bị phá
Câu chuyện bắt đầu từ đầu năm 2021, khi gần 100 hộ dân Khmer Krom tại phum Kanreng, xã Kampong, huyện Prasat Thmei, tỉnh Vĩnh Long nộp đơn xin phép chính quyền để xây dựng một sala phục vụ sinh hoạt tôn giáo và dạy chữ Khmer cho con em trong vùng. Thế nhưng, chính quyền địa phương im lặng, không hề có bất kỳ phản hồi chính thức nào.
Tưởng được “mặc nhiên chấp thuận”, bà con vẫn tiến hành xây dựng. Đến khi công trình gần hoàn thành, chính quyền mới bất ngờ xuất hiện — không phải để cấp phép, mà để ra lệnh dừng thi công và cưỡng chế tháo dỡ toàn bộ công trình mà người dân đã đổ mồ hôi, tiền của xây nên.
Không chỉ là câu chuyện của một ngôi chùa
Các nhà sư và Phật tử Khmer Krom nhiều lần lên tiếng với truyền thông quốc tế rằng chính quyền Việt Nam liên tục tìm mọi cách triệt hạ các sala — những không gian thiêng liêng vừa là nơi thực hành Phật giáo Theravada, vừa là lớp học chữ Khmer duy nhất còn sót lại của cộng đồng bản địa nơi đây. Đây được xem là một phần trong nỗ lực bảo tồn bản sắc văn hóa và ngôn ngữ của người Khmer Krom đang đứng trước nguy cơ mai một.
- Gần 100 hộ dân nộp đơn xin phép xây sala từ đầu năm 2021 — không được trả lời
- Công trình gần xong bị lệnh tháo dỡ cưỡng chế
- Xe chở sư sãi đi khất thực bị chặn ngày 28/11/2022
- Hai chùa liên quan: chùa Salavantea Udyan (Prey Chhuk) và chùa Mangal Bouri (Trà Nóc – Sek)
Vụ việc tiếp tục thu hút sự quan tâm của các tổ chức nhân quyền quốc tế vốn từ lâu đã lên tiếng về tình trạng phân biệt đối xử với cộng đồng Khmer Krom — những người tự nhận mình là chủ nhân bản địa của vùng đất Nam Bộ nhưng ngày càng bị thu hẹp không gian sinh tồn văn hóa và tôn giáo.
Leave a Reply