Ngày 16 và 17 tháng 10 năm 2022, hơn 400 người đại diện cho đủ thành phần xã hội — từ nông dân, ngư dân, công nhân, giáo viên, người dân tộc thiểu số, người bảo vệ nhân quyền, đến cộng đồng LGBTQ+, người khuyết tật, nghệ sĩ và thanh niên — đã đổ về thủ đô Phnom Penh tham dự Diễn đàn Nhân dân Campuchia. Sự kiện diễn ra dưới chủ đề đầy nặng nề: “Bảo vệ không gian tự do, dân chủ và nhân quyền, hướng tới một xã hội công bằng tại Campuchia”.
Người Khmer Krom lên tiếng: Bị cướp đất, không có giấy tờ, không được học tiếng mẹ đẻ
Đáng chú ý, diễn đàn lần này có sự góp mặt của các tổ chức, hội đoàn đại diện cho cộng đồng người Khmer Krom — tức người Khmer gốc vùng đất Nam Bộ hiện đang sinh sống tại Campuchia. Họ đã thẳng thắn trình bày hàng loạt bức xúc tích tụ từ lâu, yêu cầu được lập thành báo cáo chính thức gửi tới chính phủ Campuchia xem xét giải quyết.
Theo các kiến nghị được tổng hợp từ phiên thảo luận chuyên đề mang chủ đề “Quyền của nhóm dễ bị tổn thương cần được bảo vệ và nâng cao theo pháp luật tại Campuchia”, những vấn đề cốt lõi được nêu ra bao gồm:
- Đẩy nhanh việc giải quyết và đăng ký đất đai có hệ thống, ưu tiên cho các nạn nhân và nhóm dễ bị tổn thương — trong đó có người Khmer Krom.
- Cấp giấy tờ pháp lý khẩn cấp để công nhận người Khmer Krom là công dân Khmer hợp pháp tại Campuchia — bởi hiện tại nhiều người trong số họ không có bất kỳ giấy tờ tùy thân nào.
- Chính phủ Campuchia cần can thiệp với phía Việt Nam để mở khoa tiếng Khmer tại vùng Campuchia Krom (Nam Bộ), đồng thời cấp học bổng cho sinh viên Khmer Krom sang Campuchia học tập.
Bị người có quyền thế cướp đất, không ai giải quyết
Các đại biểu tham dự diễn đàn đã không ngần ngại chỉ thẳng: người dân tộc thiểu số và người Khmer Krom đang là nạn nhân của nạn cướp đất từ tay những kẻ quyền thế. Điều đau lòng hơn là khi sự việc xảy ra, họ hầu như không nhận được bất kỳ sự hỗ trợ hay giải quyết nào từ phía chính quyền.
Người tham dự cũng phản ánh một thực tế đau lòng: trong khi người Việt tại Campuchia được phép học tiếng Việt, thì người Khmer Krom ở vùng Nam Bộ lại không được học tiếng Khmer — hai chính phủ đang áp dụng chính sách hoàn toàn trái ngược nhau, và phần thiệt thòi luôn thuộc về người Khmer Krom.
Mục tiêu lớn: Đưa tiếng nói thẳng vào Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN tại Phnom Penh
Diễn đàn Nhân dân Campuchia 2022 không chỉ là nơi xả bức xúc — mà là bước đi có chiến lược. Toàn bộ kiến nghị và tuyên bố được thu thập tại đây sẽ được đệ trình lên Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN dự kiến tổ chức vào tháng 11/2022, khi Campuchia giữ vai trò chủ nhà. Đây cũng sẽ trở thành hội nghị thường niên cấp quốc gia của các tổ chức xã hội dân sự Campuchia, nơi thảo luận các vấn đề từ tranh chấp đất đai, tài nguyên thiên nhiên, thương mại, nhân quyền, dân chủ, hòa bình, an ninh, chuyển đổi số cho đến bình đẳng giới và quyền của thanh niên.
Bài viết của tác giả Sơn Chăng Chơn, đăng trên VOKK.net.
Leave a Reply