Ngày 27/9/2022, tại tỉnh Sóc Trăng (Krâmuon Sa), một phụ nữ Khmer Krom tên Yăn Thị Chân Phái bị một người đàn ông Việt dùng súng ngắn bắn thẳng vào chân giữa đám đông biểu tình. Gần một tuần sau sự việc kinh hoàng đó, gia đình nạn nhân đã chính thức nộp đơn tố cáo tại công an tỉnh Sóc Trăng — nhưng danh tính kẻ nổ súng vẫn chưa được cơ quan chức năng Việt Nam công bố.
Anh trai nạn nhân lên tiếng: “Phải đưa kẻ thủ ác ra tòa”
Ông Châu Phalla, anh trai của nạn nhân, xác nhận với Đài Á Châu Tự Do (RFA) rằng em gái ông đã nộp đơn kiện với yêu cầu rõ ràng: buộc cơ quan chức năng Việt Nam truy tố kẻ phạm tội, đưa ra xét xử, đồng thời bồi thường thiệt hại về tinh thần và thể chất sau khi nạn nhân xuất viện. Tuy nhiên đến nay, phía chính quyền vẫn chưa cung cấp bất kỳ thông tin nào về nghi phạm hay những kẻ đứng sau vụ tấn công.
Chuyện gì đã xảy ra vào ngày định mệnh đó?
Vụ việc bùng phát khi hàng chục người Khmer Krom tổ chức biểu tình phản đối bị cưỡng chiếm đất đai — mảnh đất mà họ đã canh tác và sinh sống suốt hơn 30 năm. Trong khi người dân đang phản đối, một nhóm khoảng 20 tên côn đồ người Việt — mà người dân tố cáo là có sự bảo kê của chính quyền địa phương — kéo đến cùng máy móc hạng nặng để ủi đất, dựng hàng rào chiếm đoạt. Một kẻ trong nhóm đã rút súng bắn thẳng vào đoàn người biểu tình, khiến bà Chân Phái trúng đạn gãy chân.
Trước đó, người dân Khmer Krom đã nhiều lần làm đơn xin chính quyền Việt Nam cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất — nhưng tất cả đều bị từ chối. Đến khi chính quyền và nhóm côn đồ kéo đến cưỡng chiếm, người dân không nhận được một đồng bồi thường nào.
Không phải lần đầu: Năm 2020, hơn 10 người bị đánh, 3 người bị tù oan
Đây không phải vụ đàn áp người Khmer Krom đầu tiên. Vào tháng 5/2020, chính quyền tỉnh Sóc Trăng huy động hơn 100 cảnh sát và quân nhân đến cưỡng chiếm hàng nghìn héc-ta đất nông nghiệp của nông dân Khmer Krom mà không có bất kỳ khoản bồi thường nào. Khi người dân phản đối, lực lượng chức năng dùng bạo lực khiến gần 10 người bị thương. Sau đó, thay vì xử lý kẻ gây ra bạo lực, chính quyền lại bắt giam 3 người Khmer Krom với tội danh ngược đời: “chống người thi hành công vụ và gây rối trật tự công cộng”. Ba người này đến nay vẫn còn đang bị giam cầm.
Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom và các nhà hoạt động lên án mạnh mẽ
Nhà hoạt động nhân quyền Khmer Krom Dương Khải, người theo dõi sát sao vụ việc, phẫn nộ lên án: “Việc chính quyền Việt Nam bắt tay với côn đồ bắn người Khmer Krom là hành động dã man, vô nhân đạo. Chúng tôi không thể chấp nhận điều này.”
Đại đức Sưng Yinratana, Trưởng ban Thông tin của Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom (KKF), cũng chỉ thẳng: “Ở Việt Nam, người dân bình thường không được phép mang súng — vậy mà súng lại nổ giữa đám đông biểu tình. Điều đó cho thấy rõ chính quyền đã đứng sau nhóm côn đồ này để đàn áp nông dân Khmer Krom, tước đoạt quyền tự do và quyền sống của họ.”
Báo cáo Mỹ: Việt Nam vi phạm nhân quyền nghiêm trọng
Báo cáo nhân quyền năm 2022 của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã ghi nhận nhiều vi phạm nghiêm trọng từ phía chính phủ cộng sản Việt Nam, bao gồm: giết người ngoài vòng pháp luật, tra tấn, bắt giữ tùy tiện, và xâm phạm quyền sở hữu đất đai. Luật đất đai Việt Nam quy định toàn bộ đất đai thuộc sở hữu nhà nước, tạo điều kiện cho tham nhũng và bất công tràn lan ở cấp địa phương. Các công ty phát triển địa ốc thậm chí được ghi nhận là đã thuê cảnh sát mặc thường phục và côn đồ để cưỡng chiếm nhà đất của dân, trong khi bất kỳ ai dám lên tiếng phản đối đều có nguy cơ bị bắt với tội danh “chống người thi hành công vụ”.
Leave a Reply