Sáng ngày 15/11/2022, một thanh niên người Khmer Krom tên Yăn Set, sinh sống tại tỉnh Sóc Trăng, đã phải tự đến trình diện tại cơ quan công an huyện theo giấy triệu tập — tất cả chỉ vì anh đăng video ca nhạc truyền thống lên trang Facebook cá nhân nhằm quảng bá bản sắc văn hóa của người Khmer Krom.
Hơn 4 tiếng thẩm vấn, rồi được thả về
Trao đổi với Tiếng nói Kampuchea Krom (VOKK) và báo Prey Nokor, anh Yăn Set cho biết sau nhiều giờ bị hỏi thông tin, anh được phép ra về. Điều đáng chú ý là lần này thái độ của cán bộ thẩm vấn hoàn toàn khác với những lần trước: lời lẽ nhẹ nhàng, thậm chí có vẻ “vỗ về” — một sự thay đổi rõ rệt so với các buổi làm việc trước đây, khi anh từng bị đe dọa, gây áp lực và bị yêu cầu chấm dứt mọi hoạt động liên quan đến cộng đồng Khmer Krom.
Từng bị bắt tận nhà, không có lệnh — bị ép ký cam kết
Đây không phải lần đầu tiên anh Yăn Set rơi vào tình cảnh này. Vào ngày 18/2/2022, các cán bộ đã trực tiếp đến nhà bắt anh đi mà không xuất trình bất kỳ giấy tờ pháp lý nào. Anh bị giam giữ và thẩm vấn suốt một đêm hai ngày. Đến ngày 19/2/2022, anh mới được thả — nhưng đổi lại, anh bị ép phải điểm chỉ vào bản cam kết chấm dứt toàn bộ các hoạt động đấu tranh và lên tiếng đòi quyền lợi cho người Khmer Krom.
Vì sao một video nhạc dân tộc lại trở thành “vấn đề”?
Anh Yăn Set không làm gì khác ngoài việc sản xuất và đăng tải các video ca nhạc truyền thống, với mục đích gìn giữ, bảo tồn và giới thiệu nghệ thuật văn hóa của người Khmer Krom — cộng đồng được xem là dân tộc bản địa trên vùng đất Nam Bộ (Kampuchea Krom). Tuy nhiên, những hoạt động này dường như bị xem là nhạy cảm, khi anh liên tục bị triệu tập và sách nhiễu.
Bối cảnh đáng lo ngại: Việt Nam vừa vào Hội đồng Nhân quyền LHQ
Điều khiến nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế lên tiếng chính là thời điểm xảy ra các vụ việc trên: chỉ vài tuần sau khi Việt Nam chính thức trúng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc ngày 11/10/2022, các trường hợp người Khmer Krom bị triệu tập, bắt bớ và đe dọa lại gia tăng đáng kể. Nhiều thanh niên và người dân Khmer Krom chỉ vì dám lên tiếng về quyền dân tộc thiểu số hoặc đăng tải thông tin lịch sử về vùng đất Kampuchea Krom trên mạng xã hội đã trở thành đối tượng bị nhắm đến.
Trường hợp của anh Yăn Set được xem là một ví dụ điển hình về áp lực mà người Khmer Krom đang phải đối mặt khi cố gắng bảo tồn bản sắc văn hóa và lên tiếng cho cộng đồng của mình trong bối cảnh hiện nay.
Leave a Reply