Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom (KKF) đang lên kế hoạch chính thức đề nghị Báo cáo viên Đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền của các dân tộc bản địa trực tiếp đến tận nơi điều tra thực tế tình hình người Khmer Krom đang sinh sống trên chính mảnh đất tổ tiên của họ tại vùng đồng bằng sông Mekong.
Hà Nội phủ nhận mọi cáo buộc — LHQ không tin
Động thái này xảy ra sau khi chính phủ Việt Nam tiếp tục khẳng định rằng các cơ quan chức năng không hề vi phạm quyền của người Khmer Krom. Trước đó, 7 chuyên gia nhân quyền của Liên Hiệp Quốc đã gửi một bức thư dài 16 trang tới Hà Nội vào ngày 18/10, nêu rõ những lo ngại nghiêm trọng về việc Việt Nam tước đoạt quyền tự quyết của cộng đồng Khmer Krom — một dân tộc bản địa theo công nhận của quốc tế.
Bức thư của các chuyên gia LHQ xác nhận họ đã thu thập được bằng chứng về các vi phạm gồm: quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp, tự do tôn giáo và văn hóa, quyền sử dụng tiếng Khmer, cũng như quyền sử dụng đất đai. Đặc biệt, các chuyên gia bày tỏ lo ngại về việc nhà chức trách Việt Nam bắt giam và kết án tù 5 thanh niên và người dân Khmer Krom chỉ vì họ lên tiếng đấu tranh cho quyền lợi của mình.
Bị bỏ tù 6 tháng chỉ vì… mặc áo thun có logo LHQ
Trong số 5 người bị bắt, trường hợp của ông Thạch Rin gây chấn động dư luận quốc tế: ông bị tòa án Việt Nam tuyên phạt 6 tháng tù vào tháng 10/2021 với tội danh “xâm phạm tự do dân chủ” — chỉ vì mặc chiếc áo thun in logo Tuyên ngôn của Liên Hiệp Quốc về quyền của các dân tộc bản địa. Các chuyên gia LHQ khẳng định ông Thạch Rin không được xét xử công bằng, và trong suốt thời gian bị giam giữ, gia đình ông hoàn toàn bị cấm thăm nuôi.
Bản thân ông Thạch Rin chia sẻ với Đài Á Châu Tự Do (RFA): “Những gì họ làm với tôi là điều tôi không thể chấp nhận. Họ đánh tôi lúc bắt giữ, rồi dùng đủ mọi cách đe dọa trong tù để bắt tôi im lặng. Nhưng tôi sẽ không lùi bước. Dù họ có chĩa súng vào tôi, tôi vẫn không sợ.”
Việt Nam trả lời LHQ sau… 6 tháng, gọi cáo buộc là “bịa đặt”
Các Báo cáo viên Đặc biệt của LHQ đã cho Việt Nam 60 ngày để phản hồi, nhưng phái đoàn thường trực Việt Nam tại Geneva phải mất đến gần 6 tháng mới gửi câu trả lời vào ngày 10/5. Hà Nội bác bỏ toàn bộ cáo buộc, cho rằng nội dung trong thư của LHQ là “bóp méo lịch sử” và dựa trên “thông tin sai lệch”. Phía Việt Nam còn tuyên bố khái niệm “dân tộc bản địa” không phù hợp với lịch sử Việt Nam.
LHQ bị cản không cho tiếp cận — KKF quyết leo thang
Phó Chủ tịch Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom, ông Mao Munny, nói thẳng với RFA: “Việt Nam luôn luôn phủ nhận mọi vi phạm nhân quyền đối với người Khmer Krom. Chúng tôi sẽ đưa nạn nhân Khmer Krom đến gặp các báo cáo viên LHQ để họ tự đánh giá xem Việt Nam trả lời có đúng sự thật hay không. Chính phủ Việt Nam phải cho phép các báo cáo viên đặc biệt vào nước họ.”
Được biết, vùng đất Khmer Krom đã bị Pháp cắt giao cho Việt Nam quản lý từ tháng 6/1949. Từ đó đến nay, hàng triệu người Khmer Krom vẫn đang sinh sống trên chính quê hương tổ tiên nhưng liên tục đối mặt với nạn phân biệt đối xử, trong khi ngôn ngữ, văn hóa và lịch sử của họ bị xói mòn có hệ thống theo các chuyên gia nhân quyền quốc tế.
Leave a Reply