Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom (KKF) vừa lên tiếng kêu gọi các sư sãi người Khmer Krom đang bị chính quyền Việt Nam gây áp lực hãy kiên quyết không làm theo lệnh — dù bị đe dọa hay dụ dỗ bằng quyền lợi vật chất. Lời kêu gọi này được đưa ra sau khi một vụ việc gây chấn động cộng đồng Khmer Krom bùng phát tại tỉnh Sóc Trăng (Khleang).
Sư sãi nhân quyền bị “xóa tên” khỏi toàn tỉnh
Hội Đoàn kết Sư sãi Yêu nước tỉnh Sóc Trăng — một tổ chức bị KKF cáo buộc là công cụ của chính quyền Việt Nam — đã phát hành công văn gửi đến toàn bộ trụ trì các chùa trong tỉnh, yêu cầu không công nhận tư cách tu sĩ hợp pháp của Sa di Dương Khải (Yuong Khay). Đáng sợ hơn, công văn còn đe dọa: nếu chùa nào phát hiện Sa di Dương Khải đang cư trú mà không báo cáo ngay, hoặc cố tình che giấu, vị trụ trì đó sẽ phải đối mặt với pháp luật.
Nguyên nhân dẫn đến “lệnh truy nã” bất thường này: Sa di Dương Khải là người tích cực hoạt động bảo vệ nhân quyền và quyền tự quyết của người Khmer Krom. Ông đã đến thọ giới tại chùa Mongkol Buri Trom Sek ở tỉnh Bạc Liêu (Long Hor) — trong khi quê quán ông ở Sóc Trăng. Luật Việt Nam quy định người Khmer Krom chỉ được tu tại tỉnh nơi cư trú và phải có sự chấp thuận trước từ giới chức sư sãi người Việt.
KKF: Đây là hành động “trả thù” có chủ đích
Chủ tịch Ban Liên tôn của KKF, Đại đức Titi Dhammo, ra tuyên bố tuần trước, thẳng thắn gọi đây là hành động trả thù nhắm vào các sư sãi dám đấu tranh cho quyền lợi tôn giáo và nhân quyền của người Khmer Krom. Ông khẳng định: những sư sãi bị ép buộc phải làm theo lệnh Việt Nam đang hành động vì “quyền lợi và bổng lộc cá nhân”.
Đại đức Titi Dhammo nhấn mạnh: “Dù bị ép buộc, các sư sãi Khmer Krom phải dũng cảm đấu tranh để bảo vệ quyền tự do tôn giáo của chính mình.” Ông cũng chỉ rõ rằng việc xuất gia của người Khmer Krom không chỉ là tu hành mà còn là cách duy nhất để gìn giữ tiếng mẹ đẻ và bản sắc dân tộc: “Nếu không được vào chùa tu học, ngôn ngữ của họ sẽ bị xóa sổ.”
Vị trụ trì dũng cảm lên tiếng bảo vệ
Trụ trì chùa Mongkol Buri Trom Sek, Đại đức Phen Chantara — người đang cho Sa di Dương Khải cư trú — khẳng định: “Một tu sĩ xuất gia đúng theo giới luật Phật giáo có quyền cư trú tại bất kỳ ngôi chùa nào trên đất Khmer Krom để học kinh điển và chữ viết dân tộc.” Ông cũng lên án việc ban sư sãi tỉnh Sóc Trăng gây sức ép là hành động sai trái về giới luật Phật giáo. Tính đến thời điểm hiện tại, chính quyền Việt Nam vẫn chưa có hành động nào đối với ngôi chùa này.
Về phần mình, Sa di Dương Khải tuyên bố dù lo ngại cho sự an toàn bản thân, ông vẫn quyết tâm ở lại chùa để tiếp tục hoằng pháp và vận động cho quyền tự quyết của người Khmer Krom: “Tôi xuất gia đúng pháp. Dù họ cưỡng bức thế nào, tôi cũng không thể làm theo lệnh của họ.”
Mỹ liệt Việt Nam vào danh sách “đáng lo ngại” về tự do tôn giáo
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh Hoa Kỳ đang theo dõi sát tình hình tự do tôn giáo tại Việt Nam. Ngày 2/12 vừa qua, Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken chính thức đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi đặc biệt về vi phạm tự do tôn giáo nghiêm trọng, cảnh báo rằng một số chính phủ và nhóm thế lực đã đe dọa bắt bớ, thậm chí sát hại người dân vì lý do tín ngưỡng. Đây không phải lần đầu Việt Nam phủ nhận mọi cáo buộc vi phạm quyền tôn giáo của người Khmer Krom — nhưng thực tế trên mặt đất vẫn tiếp tục xảy ra: cấm khất thực, đe dọa chặt hạ cây cổ thụ 700 năm tuổi trong khuôn viên chùa Mongkol Buri Trom Sek, và toan tính phá dỡ nhà ăn từ thiện của người Khmer Krom tại huyện Prasat Thmei, tỉnh Bạc Liêu.
Leave a Reply