Một màn đối đầu căng thẳng đã nổ ra ngay giữa lòng trụ sở Liên Hợp Quốc tại New York: đại diện chính phủ Việt Nam công khai yêu cầu trục xuất Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom (KKF) khỏi Diễn đàn Thường trực về các Vấn đề Người Bản địa — và đã thất bại hoàn toàn.
Việt Nam “ra đòn” ngay tại diễn đàn Liên Hợp Quốc
Diễn đàn Thường trực về các Vấn đề Người Bản địa năm 2023 diễn ra từ ngày 17 đến 28 tháng 4, tập trung vào chủ đề “Người bản địa, sức khỏe con người, Trái đất và môi trường — tiếp cận dựa trên quyền con người”. Trong khuôn khổ sự kiện này, một đại diện chính phủ Việt Nam — không tiết lộ danh tính — đã đứng lên cáo buộc KKF “tung báo cáo bịa đặt nhằm bôi nhọ chính phủ Việt Nam” và khẳng định tổ chức này “không có tư cách đại diện cho người Khmer Krom” — mà Hà Nội coi chỉ là một dân tộc thiểu số trong nước.
Vị đại diện này còn gay gắt tuyên bố: “KKF đang lợi dụng diễn đàn này phục vụ mục đích chính trị, có ý đồ chia rẽ các dân tộc thiểu số tại Việt Nam, phá hoại sự thống nhất quốc gia và hòa bình. Những hành động này hoàn toàn không thể chấp nhận được và không nên được phép hiện diện tại đây.” Việt Nam còn tự hào tuyên bố có tới 54 dân tộc thiểu số “chung sống hòa thuận” và khẳng định quyền của người Khmer luôn được bảo đảm.
Diễn đàn LHQ bác bỏ thẳng thừng — bảo vệ KKF đến cùng
Thế nhưng, nỗ lực “đánh bật” KKF của Việt Nam đã vấp phải phản ứng cứng rắn từ chính các thành viên của Diễn đàn. Bà Tove Søvndahl Gant, thành viên Diễn đàn Thường trực về Người Bản địa, thẳng thắn nhắc nhở phái đoàn Việt Nam:
“Tôi xin nhắc nhở đại diện Việt Nam rằng diễn đàn này được thành lập để có sự tham gia của các thành viên độc lập nhằm tư vấn cho Liên Hợp Quốc và các quốc gia thành viên về các vấn đề người bản địa. Bất kỳ ý định nào nhằm hạn chế sự tham gia của đại diện người bản địa và quyền tự do phát biểu — đều đi ngược lại sứ mệnh của diễn đàn này và vi phạm các nguyên tắc nhân quyền cơ bản.”
KKF tuyên bố “chiến thắng” — lên tiếng tố cáo vi phạm nhân quyền
Ông Mao Monny, Phó Chủ tịch điều hành KKF, người dẫn đầu phái đoàn Khmer Krom tại hội nghị, tuyên bố đây là một thắng lợi rõ ràng: “Việt Nam cố tình buộc tội chúng tôi đủ cách nhưng vẫn không thể đuổi chúng tôi ra. Diễn đàn đã xác nhận chúng tôi là người bản địa và cho phép chúng tôi ở lại.”
Không dừng lại ở đó, hai đại diện KKF là bà Mao Sokantha và bà Hang Imeli đã đưa ra những cáo buộc nghiêm trọng trước diễn đàn: Việt Nam đã ép buộc người Khmer Krom nhận tội những việc họ không làm, bắt giam họ chỉ vì phát tán Tuyên ngôn của LHQ về Người Bản địa hoặc đăng bài về lịch sử Khmer Krom lên mạng xã hội. Ít nhất 10 thanh niên Khmer Krom đã bị triệu tập và giam giữ nhiều giờ đồng hồ — có người lên đến 24 giờ — chỉ vì tổ chức kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ.
Nghịch lý: Việt Nam vi phạm nhân quyền trong khi ngồi ghế Hội đồng Nhân quyền LHQ
Điều khiến cộng đồng quốc tế đặc biệt lo ngại là Việt Nam hiện đang là thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 3 năm — trong khi các vi phạm nhân quyền đối với người Khmer Krom vẫn tiếp diễn. KKF kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp, yêu cầu Việt Nam tôn trọng các quyền con người cơ bản của người Khmer Krom và chấm dứt ngay việc sách nhiễu, bắt giữ tùy tiện.
Ông Mao Monny cho biết KKF kỳ vọng các thành viên Diễn đàn Thường trực sẽ đưa kiến nghị và mối lo ngại của người Khmer Krom lên phiên họp toàn thể của Hội đồng Nhân quyền LHQ vào cuối năm 2023. Diễn đàn Thường trực về Người Bản địa — được thành lập từ năm 2000 — là cơ quan tư vấn cho Hội đồng Kinh tế và Xã hội LHQ, có nhiệm vụ giám sát các thách thức mà người bản địa phải đối mặt trên toàn cầu.
Leave a Reply