Trung Quốc muốn “bịt mắt” LHQ tại Haiti
Bắc Kinh đang âm thầm nhưng quyết liệt gây áp lực lên Ủy ban Ngân sách Liên Hợp Quốc, yêu cầu cắt bỏ nhiều vị trí nhân quyền quan trọng trong gói ngân sách gìn giữ hòa bình 2026–2027 — trong đó có những nhân sự cốt lõi của Văn phòng Hỗ trợ LHQ mới thành lập tại Haiti.
Cụ thể, Trung Quốc phản đối việc tài trợ cho đội ngũ chịu trách nhiệm giám sát việc tuân thủ Chính sách Thẩm định Nhân quyền của LHQ đối với Lực lượng Trấn áp Băng đảng (Gang Suppression Force) — một lực lượng an ninh do một nhóm nhỏ các quốc gia thành lập để phối hợp với Cảnh sát Quốc gia Haiti và quân đội nước này, nhằm đối phó với các băng nhóm tội phạm đang kiểm soát phần lớn lãnh thổ Haiti. Dù không phải nhiệm vụ của LHQ, lực lượng này vẫn nhận hỗ trợ hậu cần từ tổ chức quốc tế và do đó buộc phải tuân thủ các quy tắc nhân quyền của LHQ.
Không chỉ Haiti — một chiến dịch toàn cầu có hệ thống
Đây không phải động thái đơn lẻ. Theo tổ chức Human Rights Watch, kể từ năm 2017, Trung Quốc và Nga — hai quốc gia với hồ sơ nhân quyền bị cộng đồng quốc tế chỉ trích nặng nề — đã dẫn đầu một làn sóng có hệ thống nhằm loại bỏ càng nhiều vị trí nhân quyền của LHQ càng tốt, được hậu thuẫn bởi Ai Cập, Iran, Triều Tiên và một số nước khác.
Trong vòng đàm phán ngân sách đang diễn ra, Trung Quốc không chỉ nhắm vào Haiti mà còn tìm cách cắt tài trợ nhân quyền tại Syria, Nam Sudan và Cộng hòa Dân chủ Congo. Nga đứng sau lưng ủng hộ toàn bộ chiến dịch này — và các cuộc đàm phán dự kiến kết thúc ngay trong tuần này.
Bối cảnh thêm phần nghiêm trọng: Haiti từng là nạn nhân của chính lính gìn giữ hòa bình LHQ
Điều khiến động thái của Trung Quốc trở nên đặc biệt đáng lo ngại là lịch sử đau thương của Haiti với các lực lượng quốc tế. Các lính gìn giữ hòa bình LHQ từng bị ghi nhận có nhiều hành vi lạm dụng nghiêm trọng tại đây — chính vì vậy, cơ chế giám sát nhân quyền tại quốc gia Caribbean này được xem là không thể thiếu.
Phương Tây phản kháng — Mỹ im lặng đáng chú ý
Các phái đoàn từ châu Âu và Mỹ Latinh đang tích cực chống lại áp lực của Bắc Kinh. Đáng chú ý, nhiều nhà ngoại giao LHQ tiết lộ rằng phái đoàn Mỹ không ủng hộ nỗ lực cắt giảm nhân quyền lần này của Trung Quốc — một tín hiệu quan trọng trong bối cảnh Washington vốn đang bị chỉ trích vì nợ hàng tỷ USD tiền đóng góp bắt buộc cho LHQ, một phần nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng của tổ chức này.
Cuộc chiến thầm lặng nhưng hệ quả rất thật
Trong khi các cuộc đàm phán diễn ra kín đáo sau những cánh cửa tại New York, người dân Haiti vẫn đang sống trong vòng vây của bạo lực băng đảng. Nếu Trung Quốc thành công, những đôi mắt giám sát cuối cùng của cộng đồng quốc tế tại đây sẽ bị tắt — và không ai còn biết chuyện gì xảy ra với những người dễ bị tổn thương nhất trong cuộc khủng hoảng nhân đạo này.
Leave a Reply