Phụ nữ Khmer Krom — những người đã phải chịu đựng áp bức, phân biệt đối xử và vi phạm nhân quyền suốt nhiều thập kỷ — nay đã có tiếng nói mới. Ngày 6/1/2022, một cuộc bỏ phiếu lịch sử diễn ra tại Phnom Penh, chính thức bầu chọn ban lãnh đạo cho Tổ chức Phụ nữ Khmer Campuchia Krom sau nhiều năm tổ chức này hoạt động cầm chừng, gần như tê liệt.
Vì sao tổ chức này ra đời?
Kể từ năm 1949, khi vùng đất Campuchia Krom bị chính quyền thực dân Pháp trao lại cho Việt Nam quản lý, người Khmer Krom liên tục phải đối mặt với áp bức và bạo lực — đặc biệt là phụ nữ. Không chịu đựng được, nhiều phụ nữ Khmer Krom đã phải bỏ quê hương, lưu lạc sang các nước khác, trong đó có một số lượng lớn đến định cư tại Campuchia. Tuy nhiên, cuộc sống nơi đất khách cũng không kém phần khắc nghiệt: họ đối mặt với vô số khó khăn mà không có ai đứng ra hỗ trợ.
Chính từ thực trạng đó, Tổ chức Phụ nữ Khmer Campuchia Krom được thành lập. Song do thiếu nhân sự và cơ cấu tổ chức chưa hoàn thiện, tổ chức này dần rơi vào trạng thái “ngủ đông” — cho đến ngày hôm nay.
Cuộc bầu cử kịch tính với kết quả bất ngờ
Cuộc bỏ phiếu diễn ra từ 2 giờ chiều tại khu Borey Prey Nokor, phường Kouk Kleang, quận Sen Sok, thủ đô Phnom Penh, với sự chứng kiến của đại diện nhiều tổ chức, hiệp hội Khmer Krom. Ba ứng viên bước vào cuộc đua:
- Thach Sorina — quê gốc tỉnh Sóc Trăng (Khleang), vùng đất Campuchia Krom
- Tang Keo Pisey — mang dòng máu Khmer Krom, sinh tại tỉnh Pursat (Campuchia), cha quê Sóc Trăng
- Kieang Thipa — quê gốc tỉnh Trà Vinh (Prey Trapeang), vùng đất Campuchia Krom
Vòng bỏ phiếu đầu tiên với 8 cử tri (chính là các nữ hoạt động Khmer Krom, bao gồm cả ba ứng viên) cho kết quả: Thach Sorina và Tang Keo Pisey đồng điểm với 3 phiếu mỗi người, trong khi Kieang Thipa nhận 2 phiếu — tự động trở thành Tổng Thư ký. Vì hai ứng viên còn lại hòa nhau, phải tiến hành bỏ phiếu vòng hai để phân định chức Chủ tịch và Phó Chủ tịch.
Vòng hai kết thúc với kết quả rõ ràng: Tang Keo Pisey giành 5 phiếu, trở thành Chủ tịch; Thach Sorina nhận 3 phiếu, đảm nhận vị trí Phó Chủ tịch.
Tân Chủ tịch nói gì?
Sau khi kết quả được công bố, tân Chủ tịch Tang Keo Pisey xúc động phát biểu: “Tôi xin cam kết sẽ lãnh đạo tổ chức phụ nữ này đi đến thành công và phát triển hơn trước. Tôi nguyện cống hiến thời gian, sức lực và tâm huyết để phục vụ cộng đồng phụ nữ Khmer Krom của chúng ta.”
Trước đó, trong phần trình bày chương trình hành động, bà Tang Keo Pisey nhấn mạnh hai mục tiêu cốt lõi: giúp phụ nữ Khmer Krom hòa nhập và hiểu rõ xã hội bên ngoài, đồng thời để xã hội biết đến và nhìn nhận đúng về họ — bởi nhiều phụ nữ Khmer Krom hiện nay còn chưa biết mình là ai và không dám tham gia vào đời sống cộng đồng.
Tiếng nói từ các ứng viên khác
Ứng viên Thach Sorina — nay là Phó Chủ tịch — đề xuất bốn hướng hành động: tuyên truyền quyền phụ nữ, tập hợp phụ nữ các tỉnh để mở lớp xóa mù chữ, kết nối với các tổ chức trong và ngoài nước hoạt động về quyền phụ nữ, và tìm kiếm nguồn lực tài chính để tổ chức hoạt động bền vững lâu dài.
Còn Tổng Thư ký Kieang Thipa cam kết lãnh đạo bằng tinh thần dũng cảm, kiên nhẫn và trung thực; thúc đẩy phụ nữ Khmer Krom hiểu rõ quyền lợi của mình, tham gia xã hội ở mọi lĩnh vực, và hỗ trợ những người còn đang sống trong nghèo khó cải thiện cuộc sống.
Ý nghĩa lớn hơn một cuộc bầu cử
Ông Tang Sarak, thành viên Hội đồng quản trị Hiệp hội Khmer Krom vì Nhân quyền và Phát triển, người chứng kiến cuộc bầu cử, nhận định: cuộc bỏ phiếu này không chỉ là việc chọn ra một ban lãnh đạo, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ rằng phụ nữ Khmer Krom là nguồn lực quan trọng cho cộng đồng. Kinh nghiệm lãnh đạo từ tổ chức này, ông kỳ vọng, sẽ trở thành nền tảng để các thế hệ lãnh đạo nữ Khmer Krom tiếp theo vươn lên mạnh mẽ hơn.
Leave a Reply