Chỉ vì đăng một tấm ảnh lên Facebook kèm bình luận cá nhân và mặc chiếc áo có chữ Khmer, một người đàn ông 61 tuổi đã bị giam cầm suốt 6 tháng trời, bị cắt đứt hoàn toàn liên lạc với gia đình. Đó là câu chuyện của ông Thach Rin, người Khmer Krom ở huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh — người vừa được nhà chức trách Việt Nam trả tự do vào ngày 13/4/2022.
Bị bắt tại nhà, biệt giam suốt nửa năm
Tháng 10/2021, công an Việt Nam ập vào tận nhà bắt ông Thach Rin mà không cần báo trước. Suốt 6 tháng bị giam giữ, gia đình ông chỉ được phép thăm gặp đúng một lần duy nhất và gần như không nhận được bất kỳ thông tin nào về tình trạng của ông cho đến tận ngày ông được thả. Gia đình ông Thach Rin gọi đây là hành động vô nhân đạo, vi phạm trắng trợn cả luật pháp trong nước lẫn quốc tế.
Tội danh gây choáng: Chia sẻ ảnh, mặc áo, đọc sách LHQ
Theo cáo buộc của phía Việt Nam, ông Thach Rin bị kết án 6 tháng tù với tội danh “xúc phạm danh dự lãnh tụ Hồ Chí Minh” do đăng ảnh cố Chủ tịch lên Facebook kèm bình luận gọi là “kẻ trộm”. Tuy nhiên, ông Thach Rin khẳng định ông không hề có ý định chống phá, mà chỉ muốn nhắn nhủ nhà chức trách đương thời đừng tiếp tục chèn ép người Khmer Krom:
“Tôi viết vậy không phải để chống lại họ. Tôi không nói Hồ Chí Minh cướp đất cướp nước. Nhưng gọi là kẻ trộm để những người đang làm việc mỗi ngày phải hiểu ra — người đã chết thì không thể đến ăn trộm nữa.”
Ngoài ra, ông còn bị truy tố vì các hành động mà nhiều quốc gia coi là hoàn toàn bình thường:
- Phát trực tiếp trên Facebook cảnh đọc sách về Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) của Liên Hợp Quốc
- Chia sẻ kiến thức về quyền của người bản địa và nhân quyền
- Mặc áo in chữ Khmer với nội dung “Văn hóa diệt vong, dân tộc tan rã” và hình ảnh anh hùng Khmer Krom Ốc Nha Sơn Cuy
- Phổ biến lịch sử vùng đất Kampuchea Krom (Nam Bộ)
Ra tù, tuyên bố tiếp tục đấu tranh
Không hề tỏ ra khuất phục sau 6 tháng lao lý, ông Thach Rin tuyên bố thẳng thắn ngay sau khi được thả: “Hôm nay tôi vẫn là người Khmer, tôi không từ bỏ dân tộc Khmer. Tôi phải tiếp tục để người Khmer Krom được hiểu, được biết — để cùng nhau đứng dậy.” Ông cam kết tiếp tục vận động bất bạo động vì quyền tự do của cộng đồng Khmer Krom trên chính mảnh đất quê hương của họ.
Vừa thả người này, lại bắt người khác
Đáng chú ý, ngay trong ngày ông Thach Rin được thả (13/4/2022), nhà chức trách tỉnh Đồng Nai đã bắt giữ một thanh niên Khmer Krom khác — ông Chau Lina, 33 tuổi. Hai cảnh sát đã ép ông Chau Lina lên xe mà không hề giải thích lý do bắt giữ. Ông Chau Lina vốn được biết đến là người tích cực hoạt động xã hội: phát quà, lương thực cho công nhân Khmer Krom trong đại dịch COVID-19, và tổ chức kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 tại Đồng Nai. Sau 9 tiếng bị thẩm vấn, ông được thả tự do, nhưng nhà chức trách ép ông ký nhận lỗi vì mặc áo in cờ Khmer Krom — và ông đã kiên quyết từ chối ký.
Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom lên án mạnh mẽ
Đại đức Seng Yingrattana, Trưởng ban Thông tin của Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom, lên án hành động của Việt Nam trong cuộc trả lời phỏng vấn Đài Á Châu Tự Do ngày 18/4: “Việc bắt giam ông Thach Rin 6 tháng, không cho con cháu thăm hỏi, mất tích hoàn toàn — đó là hành động vi phạm luật quốc gia lẫn quốc tế. Nhà chức trách Việt Nam đang cố tình đàn áp để người Khmer Krom không dám đứng lên, không dám phổ biến lịch sử thật sự của vùng đất Kampuchea Krom.”
Hiện có khoảng 7 triệu người Khmer Krom đang sinh sống tại 21 tỉnh thành vốn là quê hương bản địa của họ. Tính đến tháng 6 năm nay, Việt Nam đã kiểm soát vùng đất Kampuchea Krom trong 73 năm — một thực tế mà cộng đồng Khmer Krom trong và ngoài nước chưa bao giờ ngừng phản đối.
Leave a Reply