Chiều tối ngày 23/12, hơn 100 cảnh sát và quan chức dân sự Việt Nam — trang bị dùi cui và roi điện — đã ập đến bao vây chùa Mongkol Bori Tro Num Sek tại huyện Phsar Thmei, tỉnh Sóc Trăng (Lãng Hồ). Tiếng trống, tiếng chuông và tiếng kêu cứu của các sư sãi vang lên khắp nơi, kêu gọi phật tử và tăng chúng các chùa lân cận đến can thiệp, giải vây.
Bắt sư vì bảo vệ cây cổ thụ 700 năm và xây nhà ăn cho dân
Mục tiêu của lực lượng chức năng là nhà sư Pheng Chantara, Pháp sư trụ trì chùa Mongkol Bori Tro Num Sek. Theo phật tử và tăng chúng trong chùa, ông bị nhắm đến vì hai lý do: Thứ nhất, ông là người khởi xướng và tham gia xây dựng nhà ăn từ thiện cho dân làng Kanreng trong huyện Phsar Thmei. Thứ hai, ông đã dũng cảm đứng ra ngăn chặn chính quyền Việt Nam chặt hạ cây cổ thụ hơn 700 năm tuổi trong khuôn viên ngôi chùa linh thiêng này.
Tổ chức Phật giáo Khmer Krom lên án mạnh mẽ
Tổ chức Tôn giáo thuộc Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom (KKF) đã lên tiếng chỉ trích gay gắt, cảnh báo rằng Việt Nam sẽ đánh mất uy tín trước cộng đồng quốc tế nếu tiếp tục đàn áp Phật giáo Khmer theo cách này. Chủ tịch Liên tôn giáo KKF, Hòa thượng Thi Thi Dhammo, khẳng định dù một số lãnh đạo tăng đoàn địa phương có “nhắm mắt làm ngơ” thì nhà chức trách Việt Nam vẫn không có quyền xâm phạm chùa chiền Khmer Krom — bởi đây là hành vi vi phạm cả pháp luật lẫn quyền tín ngưỡng của người dân bản địa.
“Những việc liên quan đến tăng đoàn và chùa chiền phải được trao lại cho lãnh đạo tăng đoàn — các Mekun, Anukun và Hội đoàn tăng chúng theo từng tỉnh, huyện. Nếu chính quyền không can thiệp và để tăng đoàn tự giải quyết theo đúng giới luật, mọi chuyện đã được giải quyết ổn thỏa từ lâu rồi.” — Hòa thượng Thi Thi Dhammo
Cáo buộc sốc: Chính lãnh đạo tăng đoàn “bật đèn xanh” cho chính quyền
Hòa thượng Kim Samrith, trụ trì chùa Arun Rangsey tại huyện Thkauv, tỉnh Prey Veng, đồng thời là nhà hoạt động nhân quyền Khmer Krom, đưa ra cáo buộc gây chấn động: Một số lãnh đạo tăng đoàn địa phương không chỉ im lặng mà còn chủ động “chỉ điểm”, cung cấp thông tin điểm yếu của cộng đồng Khmer Krom cho chính quyền Việt Nam.
“Tôi không tin họ sợ chính quyền Việt Nam. Vấn đề cốt lõi là lòng tham — danh lợi và địa vị. Thậm chí có trường hợp chính quyền Việt Nam còn chưa để ý, chính những người trong tăng đoàn đã chủ động báo cáo điểm yếu của người Khmer Krom cho phía chính quyền. Tôi nói điều này vì tôi đã từng làm việc với họ và tận mắt, tận tai chứng kiến” — Hòa thượng Kim Samrith khẳng định.
Hàng loạt vụ xâm phạm chùa Khmer chỉ trong năm 2022 tại Sóc Trăng
Đây không phải vụ việc đơn lẻ. Chỉ riêng tại tỉnh Sóc Trăng trong năm 2022, đã xảy ra hàng loạt vụ việc nghiêm trọng, bao gồm:
- Vụ bao vây chùa Mongkol Bori Tro Num Sek và truy bắt sư Pheng Chantara ngày 23/12.
- Vụ cưỡng chế phá dỡ nhà ăn từ thiện tại làng Kanreng, huyện Phsar Thmei.
- Vụ chiếm đoạt đất đai chùa Serei Mongkol Ta Thay tại huyện Ta On, tỉnh Sóc Trăng.
Hiện toàn vùng Khmer Krom có 464 ngôi chùa Khmer với khoảng 8.000 tăng sĩ. Riêng tỉnh Sóc Trăng có 13 chùa Khmer. Các nhà nghiên cứu xã hội nhận định chùa chiền là “mạch máu sống” của văn hóa, chữ viết và bản sắc dân tộc Khmer Krom.
Mỹ đưa Việt Nam vào “danh sách theo dõi đặc biệt”, LHQ chờ giải trình
Bối cảnh quốc tế càng làm nổi bật sự ngang ngược của Hà Nội: Ngày 2/12/2022, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken chính thức đưa Việt Nam vào “Danh sách Theo dõi Đặc biệt” (Special Watch List) vì những vi phạm nghiêm trọng về tự do tôn giáo. Trước đó, ngày 18/10, Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc đã gửi công hàm yêu cầu chính quyền Việt Nam giải trình về các vi phạm nhân quyền, trong đó có quyền tự do tôn giáo của người Khmer Krom và việc không công nhận họ là dân tộc bản địa. Thời hạn trả lời là 60 ngày — nhưng đến nay chính quyền Cộng sản Việt Nam vẫn im lặng. Ngày 19/12, các báo cáo viên đặc biệt của LHQ về khu vực Đông Nam Á đã phải gửi thư nhắc nhở thêm một lần nữa.
Leave a Reply