Lời hứa 15 năm — và sự im lặng đến rợn người
Năm 2011, chính phủ Cameroon đưa ra cam kết trước cộng đồng quốc tế: cắt giảm một nửa tỷ lệ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái. Mười lăm năm trôi qua, tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) công bố báo cáo dày 75 trang vào ngày 24/6/2026, kết luận thẳng thắn: chính phủ nước này đã thất bại hoàn toàn — và thậm chí còn không thực sự cố gắng.
“Tôi Sống Trong Hiểm Nguy Thường Trực”
Đó là tên báo cáo, cũng là lời kể của hàng chục phụ nữ được phỏng vấn. Từ tháng 9 đến tháng 12/2024, HRW đã gặp gỡ 60 phụ nữ từng chịu bạo lực gia đình tại ba thành phố Maroua, Douala và Buea. Những gì họ kể lại không khác gì địa ngục: bị đánh đập, bị cô lập hoàn toàn khỏi xã hội, bị chồng bán tài sản chung mà không hỏi một câu, bị phá hoại công việc kinh doanh, thậm chí bị cấm bước ra khỏi cổng nhà trong gần ba thập kỷ.
Đến Cảnh Sát Cầu Cứu, Nhận Về Nụ Cười Khinh Thường
Yvonne D., 54 tuổi, nhân viên xử lý dữ liệu ở Douala, đã dũng cảm đến đồn cảnh sát tố cáo chồng. Viên cảnh sát nghe xong, không ghi chép gì, chỉ mỉm cười và nói: “Thật sự! Đàn bà!”. Khi về nhà, chồng biết chuyện, đánh bà tàn nhẫn ngay trước mặt các con rồi đuổi bà ra đường.
Rosalind E., 44 tuổi, thợ làm tóc ở Buea, cũng có trải nghiệm tương tự. Một nữ cảnh sát khuyên bà “bỏ qua đi vì đây là chuyện gia đình”. Ngay cả công tố viên nhà nước cũng yêu cầu bà rút đơn sau khi chồng bị bắt — lý do: ông ta không hợp tác.
Luật Gia Đình “Nằm Chờ” Hơn 20 Năm — Chưa Được Thông Qua
Điều khiến nhiều người sửng sốt là Bộ luật Gia đình sửa đổi — văn bản pháp lý thiết yếu để bảo vệ quyền phụ nữ theo đúng chuẩn mực quốc tế — đã tồn tại dưới dạng bản thảo suốt hơn 20 năm mà không được thông qua. Luật hiện hành vẫn quy định chồng là “chủ hộ” và người quản lý tài sản hôn nhân, tước đi quyền quyết định của vợ về nơi ở, việc làm và tài sản. Cameroon cũng không có bất kỳ chính sách quốc gia hay hướng dẫn nào về bạo lực gia đình.
Cùng Một Đảng, Cùng Một Tổng Thống — 40 Năm Không Thay Đổi
HRW chỉ đích danh: Đảng Phong trào Dân chủ Nhân dân Cameroon và Tổng thống Paul Biya đã cầm quyền liên tục hơn bốn thập kỷ. Đây không phải câu chuyện về nhiều chính phủ kế tiếp nhau thất bại — đây là cùng một đảng, cùng một nhà lãnh đạo, chịu trách nhiệm không gián đoạn cho việc không ban hành luật bảo vệ phụ nữ trong nhiều thập kỷ.
Kêu Gọi Hành Động Khẩn Cấp
“Bạo lực đối với phụ nữ không chỉ là hành động của cá nhân: nó được nuôi dưỡng và nhân lên bởi luật pháp phân biệt đối xử và sự thất bại của thể chế Cameroon,” bà Juliana Nnoko, cố vấn cấp cao về quyền phụ nữ tại HRW, nhấn mạnh. Tổ chức này yêu cầu chính phủ Cameroon ngay lập tức cải cách luật gia đình, thông qua Bộ luật Gia đình đã trì hoãn quá lâu, xây dựng hệ thống ứng phó quốc gia đối với bạo lực gia đình và đảm bảo các dịch vụ hỗ trợ nạn nhân được triển khai toàn quốc. Cameroon là thành viên của Công ước CEDAW và Nghị định thư Maputo của Liên minh châu Phi — cả hai đều ràng buộc quốc gia này phải hành động.
Leave a Reply