Mỹ liệt Việt Nam vào “danh sách đen” tự do tôn giáo, Hà Nội phản ứng gay gắt

Ngày 2/12/2022, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chính thức đưa Việt Nam vào “Danh sách Theo dõi Đặc biệt” (Special Watch List) — danh sách dành cho các quốc gia bị cáo buộc có hành vi vi phạm nghiêm trọng quyền tự do tôn giáo. Động thái này ngay lập tức châm ngòi cho một cuộc đối đầu ngoại giao căng thẳng giữa Washington và Hà Nội.

Hà Nội phản pháo: “Đánh giá thiếu căn cứ, thiếu khách quan”

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam, bà Phạm Thu Hằng, đã lên tiếng tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 15/12 tại Hà Nội, thẳng thắn bác bỏ quyết định của phía Mỹ. Bà khẳng định: “Chính sách nhất quán của Việt Nam là tôn trọng và bảo đảm quyền con người, cũng như quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân.”

Không dừng lại ở đó, bà Phạm Thu Hằng còn nhấn mạnh rằng quyền tự do tín ngưỡng đã được ghi rõ trong Hiến pháp năm 2013 và được bảo đảm thực thi trong thực tế. Bà đồng thời tuyên bố Việt Nam đã không ngừng nỗ lực hoàn thiện hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, và những thành tựu này đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận rộng rãi.

Hé lộ những gì báo cáo Mỹ cáo buộc

Báo cáo Tự do Tôn giáo Quốc tế năm 2021 của Bộ Ngoại giao Mỹ — công bố hồi tháng 6 — chỉ ra một loạt vấn đề nghiêm trọng tại Việt Nam:

• Dù Hiến pháp cho phép người dân tự do lựa chọn tín ngưỡng, luật pháp Việt Nam vẫn cho phép chính quyền hạn chế quyền tự do tôn giáo với lý do an ninh quốc gia và trật tự xã hội.
• Các lãnh đạo tôn giáo không được nhà nước công nhận thường xuyên bị sách nhiễu, bắt giam, thậm chí bị bạo hành.
• Tình trạng đàn áp tự do tôn giáo đối với cộng đồng dân tộc thiểu số, đặc biệt là nhóm người Thượng (Montagnards) ở Tây Nguyên, vẫn diễn ra liên tục trong các năm 2019 và 2020.

Cánh cửa đối thoại vẫn còn hé mở?

Dù phản ứng khá cứng rắn, bà Phạm Thu Hằng cũng để ngỏ khả năng đối thoại khi tuyên bố Việt Nam “sẵn sàng thảo luận với Hoa Kỳ về những vấn đề mang lại lợi ích cho cả hai bên, trên tinh thần thẳng thắn, cởi mở và tôn trọng lẫn nhau”, nhằm thúc đẩy quan hệ Đối tác Toàn diện giữa hai nước.

Đây không phải lần đầu tiên Việt Nam rơi vào tầm ngắm của Mỹ về vấn đề tôn giáo. Tuy nhiên, việc chính thức bị đưa vào “Danh sách Theo dõi Đặc biệt” lần này được xem là một đòn ngoại giao đáng kể, đặt ra áp lực không nhỏ lên Hà Nội trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực củng cố quan hệ song phương.